fbpx

Starość (2013)

Organizacje zrzeszone w Pomorskim Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności zagadnienie starości osób bezdomnych  w roku 2013 uczyniły tematem przewodnim swojej pracy (temat roczny). W ramach tematu rocznego przewidujemy realizację seminariów regionalnych, powstanie raport tematyczny opublikowany w wydawnictwie „Forum. O bezdomności bez lęku”,  prowadzona będzie praca grupy polityki społecznej i zostanie zrealizowana konferencja podsumowująca.

Rys problemowy:

W województwie pomorskim można zaobserwować starzenie się populacji ludzi bezdomnych. Przeciętny wiek dorosłej osoby wzrósł z 46 lat w 2003 r. do 51 lat w 2011 r. Widoczny jest wzrost liczby osób bezdomnych w przedziale wiekowym 51-60 lat oraz powyżej 60 lat. Udział procentowy badanych mających 51-60 lat wzrósł z 30,3% w 2003 r. do 40% w 2011 r. i wzrośnie (według prognoz) do 43% w 2013 r. Jeszcze bardziej dramatyczna sytuacja widoczna jest wśród najstarszej części respondentów: osoby bezdomne, które przekroczyły 60 rok życia stanowiły w 2003 r. 10,6% zbadanej populacji, podczas gdy w 2011 r. już 20,5% i było to 686 osób w tym 604 mężczyzn i 82 kobiety. Zgodnie z wyliczonymi w 2009 roku prognozami należy spodziewać się, iż w 2013 r. udział osób, które skończyły 60 lat ukształtuje się na poziomie 21,6%. Biorąc pod uwagę okres 2003-2013 można dowieść, że odsetek osób bezdomnych po 60 roku życia(OB. 60+) w porównaniu do 2003 r. ulegnie podwojeniu.[1]

Niestety, placówki dla osób bezdomnych nie są wstanie zapewnić kompleksowego wsparcia takim osobom. Wsparcie przydzielane jest takiej osobie ze względu na jej bezdomność z pominięciem innych uwarunkowań mających istotne znaczenie w procesie reintegracji, do jakich należy m.in. ageizm – dyskryminacja ze względu na wiek. Osoby jednocześnie starsze i bezdomne doświadczają podwójnej marginalizacji – z powodu bezdomności i wieku.

Wsparcie placówek koncentruje się głównie wokół problemu braku dachu nad głową i zapewnienia  podstawowych potrzeb takich jak: nocleg i posiłek. Tymczasem osoby w podeszłym wieku potrzebują również profesjonalnego wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego oraz somatycznego. Miejscem, które ma odpowiednie zaplecze medyczne do pełnienia usług osobom starszym są Domy Pomocy Społecznej, niestety dostęp do nich dla osób bezdomnych jest często ograniczony, głównie ze względów finansowych.  Miesięczna opłata za pobyt w takiej placówce to wydatek rzędu około 2500-3000 zł. Ponad  70% osób bezdomnych po 60 roku życia korzysta ze wsparcia oferowanego przez pomoc społeczną, jednocześnie tylko 6% z nich pracuje, choć gotowość do podjęcia pracy wyraziło ok. 20% badanych. Niepokoić może fakt, iż z wyliczonych prognoz wynika, że należy spodziewać się nie tylko starzenia populacji osób bezdomnych, ale również wzrostu średniej liczby lat pozostawania w bezdomności.  Długotrwałe przebywanie w bezdomności niejednokrotnie prowadzi do uzależniania się od oferowanej pomocy i osłabia aktywność społeczną. Pomoc osobom bezdomnym niewątpliwie powinna być udzielana w oparciu o dokładną diagnozę uwzględniającą realne potrzeby danej osoby. Pomoc udzielana osobom starszym bezdomnym powinna być oferowana w taki sposób by wspierać ich dążenia do  zmian życiowych postaw. Bardzo  ważne jest nie tylko stworzenie miejsca, w którym osoby te poczują się bezpieczne i akceptowane ale także podjęcie działań w celu odzyskania przez te osoby tzw. równowagi życiowej, poprawę ich stanu zdrowia, podtrzymanie aktywności intelektualnej, integracja społeczna.

Podjęcie dyskusji na ten temat jest próbą znalezienia ścieżki rozwiązania coraz bardziej pogłębiającego się problemu w jakim znajdują się bezdomne osoby powyżej 60 r. ż. oraz zwrócenie uwagi na ten problem szerszego środowiska osób mających wpływ na kształt i dostępność usług pomocy społecznej. W ramach roku przewidziane są sztandarowe działania – prace grupy polityki społecznej, seminaria tematyczne, spotkania Forum, konferencja roczna. W planowane na grudzień 2013 roku badanie socjodemograficzne wplecione zostaną elementy diagnozy nakierowanej na uchwycenie charakterystyki pomorskiej populacji ludzi bezdomnych w podeszłym wieku.

Już dziś serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych do włączenia się w dyskusję o starości.


[1] M. Dębski, Raport z badania socjodemograficznego 2011.

Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności (PFWB) to międzysektorowe Partnerstwo podmiotów zajmujących się problematyką bezdomności. Ustanowione w celu ich integracji, wymiany myśli, idei i doświadczeń oraz kreowania i wspierania systemu polityki społecznej, aby skutecznie rozwiązywać problem bezdomności oraz łagodzić jego skutki.