fbpx

Standard Streetworkingu

Streetworking (praca prowadzona na ulicy) stanowi przykład metody „outreach” (wyjście – sięganie – poza – do), czyli pracy poza instytucjami, w środowisku przebywania klienta. Jest to niezwykle ciekawa i innowacyjna forma, która znajduje coraz szersze grono zwolenników. Metoda ta, poprzez swoje zindywidualizowanie, ukierunkowanie na zasoby i potrzeby klienta, a także elastyczność i nie- zinstytucjonalizowanie, staje się niezwykle skuteczna. Pozwala na docieranie ze wsparciem do wielu grup społecznych, m.in. prostytutek, dzieci, młodzieży, narkomanów, osób bezdomnych – w miejscach ich przebywania (ulicach, klubach, wybranych dzielnicach miast). W Polsce tradycje pracy metodą streetworkingu sięgają kilkunastu lat. Dominująca większość środowisk pracujących w Polsce tą metodą to organizacje pozarządowe, które same ten nurt zainicjowały.

Działania realizowane metodą streetworkingu, skierowane do osób bezdomnych w Polsce należą do rzadkości. Podejmowane są w określonym czasie metodą projektową (przykład stanowi Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie), bądź też przyjmują formę jedynie okresową (streetworking w okresie letnim realizowany przez Urząd Miasta w Sopocie). W sposób systemowy metoda ta jest realizowana jedynie cyklicznie i połowicznie – poprzez pracowników socjalnych Ośrodków Pomocy Społecznej, którzy część czasu swojej pracy poświęcają na wizyty w terenie. W krajach skandynawskich, Wielkiej Brytanii czy w Stanach Zjednoczonych metoda streetworkingu nakierowanego na osoby bezdomne jest niezwykle popularna i wpisana wprost w pracę socjalną. Streetworking w krajach zachodnich nie stanowi, tak jak w Polsce, osobnego bytu, ale przyjmuje formę specjalizacji pracy socjalnej.

Pomysł na streetworking w województwie pomorskim zrodził się w kontekście socjodemograficznego badania osób bezdomnych. Wyniki badań unaoczniły, iż w województwie pomorskim poza zinstytucjonalizowanym systemem pomocy (poza placówkami dla osób bezdomnych) przebywa blisko 40% wszystkich osób bezdomnych. Ponadto około 25% osób bezdomnych w ogóle nie korzysta z pomocy Ośrodków Pomocy Społecznej. Dane, iż w województwie pomorskim są osoby bezdomne żyjące poza placówkami, z których część w ogóle nie korzysta z pomocy, wyraźnie potwierdziły fakt, iż znacząca jest grupa osób bezdomnych totalnie nie widocznych dla systemu – nie widniejących w żadnej ewidencji i w żaden sposób nie podlegających monitorowaniu i wsparciu. Potrzebę wprowadzenia streetworkingu potwierdziły ponadto dane zebrane w badaniu „Psychospołecznego Profilu Osoby Bezdomnej”. Jeszcze bardziej uwypukliły one dużą nomadyczność i zmienność miejsc pobytu wśród osób bezdomnych – co wpływa na trudność docierania do tych osób w tradycyjny sposób. Badania wykazały ponadto, iż osoby bezdomne bez dachu nad głową3, żyjące poza instytucjami (na dworcach, ulicach, klatkach schodowych, na działkach, w altankach), generalnie odrzucają możliwość korzystania z form instytucjonalnych (placówek dla osób bezdomnych). Wyjście do tych osób, do miejsc ich pobytu, stanowi często jedyny sposób nawiązania z nimi kontaktu i relacji pomocowej. Streetworking nakierowany na osoby bezdomne, zakładający pracę z osobami będącymi poza instytucjonalnym systemem pomocy, przebywającymi w miejscach niemieszkalnych to więc pierwszy krok ku integracji tych osób ze społeczeństwem. Stanowi on pierwszy poziom pracy z osobą bezdomną – w jej środowisku i przestrzeni życiowej, stanowiący punkt wyjścia do dalszych działań nakierowanych na reintegrację społeczną i zawodową. Stanowi urzeczywistnienie zasady, iż nie wystarczy czekać z pomocą, ale należy z nią wyjść.

Streetworking w zależności od grup docelowych (dzieci, młodzież, ludzie bezdomni, środowisko osób prostytuujących się, itp.) wyraźnie się różnicuje pod względem metodologii, narzędzi i predyspozycji samych streetworkerów. Stąd uruchomienie streetworkingu nakierowanego na osoby bezdomne wymagało stworzenia metodologii tej metody.

Prezentowany poniżej standard stanowi wynik prac prowadzonych w tym obszarze przez Pomorskie Forum na Rzecz Wychodzenia z Bezdomności. Ukazuje esencję pracy metodą streetworkingu, nakierowaną na pomoc osobom bezdomnym. Zawiera wdrożone i przetestowane4 założenia oraz metodologię, w postaci merytorycznych i praktycznych wskazówek oraz zakresu wyposażenia streetworkera w konkretne narzędzia. Sam standard może być elastycznie traktowany. Powstał w konkretnej rzeczywistości. Nie jest niezmiennym monolitem, bardziej zaś bytem, który powinien ulegać weryfikacji i zmianom.

Standard Streetworkingu (podręcznik 2008)

Starsza wersja Standardu

Standard Streetworkingu – 02.2007 (Agenda Bezdomności)

Zachęcamy także serdecznie do zapoznania się z e-podręcznikiem przygotowanym przez Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta.

E-przewodnik Streetworkingu

Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności (PFWB) to międzysektorowe Partnerstwo podmiotów zajmujących się problematyką bezdomności. Ustanowione w celu ich integracji, wymiany myśli, idei i doświadczeń oraz kreowania i wspierania systemu polityki społecznej, aby skutecznie rozwiązywać problem bezdomności oraz łagodzić jego skutki.