fbpx

Standard Asystowania

Obecnie organizacje oraz instytucje zajmujące się prowadzeniem aktywnych i kompleksowych działań nakierowanych na reintegrację społeczną i zawodową osób wykluczonych społecznie, nie ograniczają się jedynie do zinstytucjonalizowanych form pomocy (pośrednictwa pracy, pomocy społecznej), czy zapewnienia dostępu do jednorazowych konsultacji bądź porad (doradztwa zawodowego, usług psychologicznych, porad prawnych czy ekonomicznych). Opierają działania na efektywnym pomyśle, przetransferowanym z krajów mających dłuższe doświadczenia w reintegracji osób (długotrwale) bezrobotnych, polegającym na wprowadzeniu osobistego doradcy i przewodnika. Idea ta stanowi silnie zindywidualizowaną formę pomocy, trafiającą w potrzeby klienta, którym jest osoba zagrożona wykluczeniem społecznym, lub już wykluczona. W krajach zachodnich przyjmuje ona zwykle formułę specjalizacji pracy socjalnej.

Na gruncie polskim znane są trzy, zbieżne ze sobą metody osobistego doradzania i towarzyszenia osobom (długotrwale) bezrobotnym, prowadzone przez fundacje i organizacje pozarządowe – jobcoaching, akompaniowanie (towarzyszenie) oraz najmłodsza – lifecoaching. Jobcoaching (Fundacja Pinel Polska – Kraków) to oparta na holenderskich doświadczeniach metoda wprowadzania i utrwalania na rynku pracy osób mających długi dystans do rynku pracy (bezrobotni, w tym długotrwale, wykluczeni społecznie, niepełnosprawni, poszukujący pracy, zagrożeni utratą pracy). Druga metoda towarzyszenia – akompaniowanie (Zarząd Główny Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta i partnerstwo „Wyprowadzić na prostą”), przeniesiona na polski grunt z Caritas Francuskiej, to innowacyjna, kompleksowa metoda pracy z osobą bezrobotną, polegająca na bezpośrednim udzielaniu jej wsparcia oraz pomocy w aktywizacji społecznej, w czasie jakiego ta osoba potrzebuje, aby na nowo odzyskać wiarę w siebie, nawiązywać relacje z innymi i włączyć się aktywnie w życie społeczne i zawodowe poprzez podjęcie zatrudnienia. Lifecoaching (Stowarzyszenie na rzecz bezdomnych Dom Modlitwy AGAPE, metoda wprowadzona w ramach projektu „Pobudka Uśpionych”) to wywodząca się z doświadczeń ekspertów Pomorskiego Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności metoda pracy z osobą (długotrwale) wykluczoną z rynku pracy, która poprzez prowadzenie z osobą indywidualnego, kompleksowego treningu życia prowadzi do trwałego powrotu osoby bezrobotnej na rynek pracy i do społeczeństwa. Mianownikiem wszystkich tych trzech metod jest wspólna grupa odbiorców – osoby bezrobotne. Źródeł działalności tego typu, ale kierowanych bezpośrednio do osób pozbawionych nie tylko pracy, ale i domu należy szukać raczej poza granicami naszego kraju. Za przykład może służyć Wielka Brytania, w której organizacje zajmujące się bezdomnością wykorzystują metodę mentoringu – formę pomagania, w której jedna osoba (asystent, rozumiany jako mądry, doświadczony doradca- mentor) pomaga, w relacji jeden na jeden, a druga osoba (osoba bezdomna, której się asystuje, którą się wspiera, klient, uczeń) osiąga zestaw, komplet celów.

Prezentowana w tym standardzie metoda asystowania polega na wprowadzeniu osobistego doradcy, towarzysza, który przy założeniu, że powrót na rynek pracy i łono społeczeństwa jest procesem, ma przejść tą drogę – etap po etapie – wspólnie ze swoim klientem (osobą bezdomną), motywując go, wspierając i monitorując adekwatność kierunku wybranej drogi do potrzeb „wędrującego”.

Główne idee przewodnie czy też „duch” form indywidualnego wsparcia, zarówno w postaci jobcoachingu, akompaniowania, lifecoachingu, mentoringu czy właśnie asystowania, są te same dla wszystkich zaprezentowanych metod, inny mają jednak zakres oddziaływania.

Asystowanie jest odpowiedzią na multiplikację barier, które utrudniają bądź nawet uniemożliwiają osobie bezdom- nej powrót do społeczeństwa, a wynikają zarówno z osoby, jak i z konsekwencji pozostawania w bezdomności w polskich warunkach systemowych. Wąskie sprofilowanie tej formy pracy wypływa z założenia, że pozostawanie w bezdomności, w porównaniu z bezrobociem, generuje znacznie więcej barier i problemów utrudniających powrót do społeczeństwa, powodując głębszy poziom degradacji – zarówno psychologicznej, zawodowej, socjalno-bytowej, zdrowotnej, mieszkaniowej jak i społecznej. Przejawem ekskluzji, staje się bowiem w tym przypadku nie tylko (długotrwały) dystans do rynku pracy, ale często całkowite wyizolowanie z życia społecznego, rodzinnego, z dostępu do edukacji, służby zdrowia, dóbr, kultury, rynku zasobów. Pomimo istnienia na rynku zbieżnych metod towarzyszenia, uruchomienie w Polsce formy pracy skierowanej bezpośrednio do osób bezdomnych oraz uwzględniającej ingerowanie w całe spektrum problemów wpisanych w bezdomność, wymagało stworzenia osobnej metodologii. I tak, prezentowany poniżej standard asystowania osobie bezdomnej stanowi wynik prac prowadzonych w tym zakresie przez Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności a także zapis wdrożonej i przetestowanej formy pracy  – choć inspirowanej wyżej wspomnianymi metodami, to wąsko wyspecjalizowanej i dostosowanej konkretnie do potrzeb osób bezdomnych.

Standard Asystowania do pobrania:

Standard Asystowania (podręcznik 2008)

Starsze wersje standardu:

Standard Asystowania 04.2007 (Agenda Bezdomności)

Materiały dotyczące asystowania innych instytucji i organizacji:

Przewodnik akompaniatora TPBA ZG

Książka „Wyprowadzić na prostą” – TPBA ZG

Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności (PFWB) to międzysektorowe Partnerstwo podmiotów zajmujących się problematyką bezdomności. Ustanowione w celu ich integracji, wymiany myśli, idei i doświadczeń oraz kreowania i wspierania systemu polityki społecznej, aby skutecznie rozwiązywać problem bezdomności oraz łagodzić jego skutki.