Rozwiązanie problemu bezdomności jest możliwe! – Kampania FEANTSA

FEANTSA (Europejska Sieć Krajowych Organizacji Pracujących z Ludźmi Bezdomnymi) rozpoczyna kampanię zatytułowaną – Rozwiązanie problemu bezdomności jest możliwe! (Ending homelessness is possible!)

Kampania niniejsza realizowana będzie poprzez organizacje członkowskie FEANTSA w każdym kraju członkowskim Unii Europejskiej. Kampania realizowana jest w ramach Europejskiego Roku Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym 2010.

Apel Kampanii

Rozwiązanie problemu bezdomności może się wydawać nierealnym marzeniem, ale FEANTSA wierzy, że problem ten można rozwiązać jeśli cele tutaj określone staną się częścią zintegrowanej polityki wobec bezdomności.

  • Aby już nikt nie mieszkał „na ulicy”
    Nikt nie powinien być zmuszony do spania na ulicy z powodu braku wysokiej jakości usług zaadaptowanych do jego/jej potrzeb i aspiracji. W dzisiejszej Europie, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której ludzie musza narażać swoje bezpieczeństwo, zdrowie i godność śpiąc na ulicy.
  • Aby pobyt w placówkach interwencyjnego zakwaterowania ograniczony był tylko do „sytuacji kryzysowej
    Nikt nie powinien pozostawać w placówce interwencyjnego (awaryjnego) zakwaterowania przez okres wykraczający poza „sytuację kryzysową”. Noclegownie są tylko tymczasowym rozwiązaniem złożonego problemu. Nie zostały zaprojektowane jako długoterminowe rozwiązania dla marginalizowanych ludzi i nie mogą zastąpić prawdziwych „domów”.
  • Aby przejściowe zakwaterowaniu było tylko etapem na drodze do udanego „wyjścia” z bezdomności
    Formy przejściowego zakwaterowania – schroniska, hostele dla bezdomnych, tymczasowe zakwaterowanie i przejściowe wspierane zakwaterowanie – są tylko krótko i średnioterminowym etapem na drodze do długoterminowego mieszkalnictwa. Niestety niniejsze formy zakwaterowania mogą stać się bardziej permanentne niż być powinny,
  • Aby już nikt nie opuszczał instytucji bez opcji mieszkaniowej
    Nikt kto przebywa w instytucji – szpitalu, placówce opiekuńczej czy więzieniu – nie powinien być zwalniany bez odpowiedniego wsparcia oraz adekwatnych opcji mieszkaniowych. Młodzi ludzie opuszczający instytucje opiekuńcze, chorzy opuszczający szpitale oraz osoby wychodzące z więzienia są często zagrożeni bezdomnością. Aby zapobiec sytuacji przejścia z instytucji opiekuńczej do bezdomności i z powrotem do opieki, ludzie ci mogą być wspierani poprzez odpowiednią pomoc i dobre propozycje mieszkaniowe.
  • Aby żadna młoda osoba nie stała się bezdomna w rezultacie przejścia w niezależne życie
    Osoby wchodzące w samodzielne życie są szczególnie zagrożone bezdomnością. Młode osoby nie powinny stawać się bezdomne z powodu braku opcji mieszkaniowych, usług lub uprawnień do świadczeń podczas przejścia w niezależne życie. Można uczynić znacznie więcej by pomóc młodym ludziom żyć samodzielnie i zapewnić im odpowiednie warunki mieszkaniowe.

Zapraszamy do zapoznania się z materiałami Kampanii

Rozwiązanie problemu bezdomności jest możliwe ! – Podręcznik dla twórców polityki społecznej

Plakat kampanii

Ulotka Kampanii PL

Ulotka Kampanii EN

Bezdomność w UE

W Unii Europejskiej obserwuje się wielu bezdomnych mężczyzn i rosnącą liczbę bezdomnych kobiet i dzieci. Śpiąc „pod chmurką” na ulicy, długotrwale pozostając w noclegowniach i schroniskach, ich prawa człowieka są ograniczane i łamane.

Do bezdomności prowadzi wiele czynników i nie są to tylko indywidualne albo związane z relacjami doświadczenia takie jak rozwód, strata bliskiej osoby, choroba psychiczna, przemoc domowa czy uzależnienie. Podstawowe czynniki takie jak dostępność mieszkań, bezrobocie, niestabilne zatrudnienie czy dyskryminacja także odgrywają olbrzymią rolę. Ponadto czynniki instytucjonalne takie jak słabo koordynowane usługi społeczne oraz nieadekwatna struktura wypłaty świadczeń społecznych mają fundamentalny wpływ na niniejsze zjawisko. Bez wspól- nego wysiłku twórców polityki by zwalczać niniejsze czynniki, zbyt wiele jednostek i rodzin znajdzie się na ulicy lub spędzi miesiące lub lata w tymczasowym zakwaterowaniu.

Rozwiązanie problemu bezdomności nie oznacza kryminalizacji ludzi bezdomnych, lub ocenianie ich sytuacji. Oznacza inwestowanie czasu i zasobów w długotrwałe rozwiązania dla bezdomności i dostarczanie realnych, indywidualnych alternatyw. Nadszedł czas by odejść od inwestowania w krótkotrwałe instrumenty, które po kilku dekadach pozwalały tylko radzić sobie z bezdomnością natomiast nie umożliwiały rozwiązania problemu. Pracujmy dla Europy gotowej do rozwiązania problemu bezdomności. Raz na zawsze.

Komentarz PFWB

Zjawisko bezdomności istnieje w całej Europie. Wiele krajów europejskich (Irlandia, Holandia, Finlandia) w ramach tworzonych strategii polityki społecznej postawiło sobie za cel „Rozwiązanie Problemu Bezdomności”. Obecnie przez Europę przepływa fala dyskusji nad przeorientowaniem polityk społecznych wobec bezdomności z polityki „zarządzania i radzenia sobie z bezdomnością (managing homelessness)” na właśnie politykę „zlikwidowania, rozwiązania problemu bezdomności (ending homelessness)”.

Co ciekawe w praktyce termin „zlikwidowania bezdomności” wcale nie oznacza całkowitego rozwiązania problemu bezdomności, oznacza zaś realizację następujących 5 podstawowych postulatów.

W marcu 2008 roku Parlament Europejski włączył się wymiernie w niniejszą dyskusję, przyjmując Europejską Deklarację Likwidacji Bezdomności Ulicznej do 2015 roku.

Dotychczas funkcjonująca polityka społeczna oraz rozwiązania systemowe w Polsce faktycznie bardziej były zorientowane na dostarczanie interwencyjnej i doraźnej pomocy ludziom bezdomnym niż na realne zwalczanie zjawiska bezdomności. Ciągle wielu zainteresowanych interesariuszy (organizacje pozarządowe, instytucje sektora publicznego, opinia publiczna, decydenci) nie wierzy w możliwość radykalnego zmniejszenia skali zjawiska bezdomności. Wielu uważa, że współczesne społeczeństwa skazane są na zjawisko bezdomności. Tymczasem doświadczenia takich krajów jak Norwegia czy Finlandia pokazują, że można faktycznie radykalnie niemal do zera zmniejszyć problem bezdomności ulicznej, czy wymiernie zredukować liczbę interwencyjnych placówek (noclegownie, schroniska) dla ludzi bezdomnych, zwiększając zaś radykalnie liczbę mieszkań społecznych dla ludzi wcześniej bezdomnych. W Polsce niewiele wiemy o tych doświadczeniach. Istnieje dotkliwy deficyt dyskusji nad strategicznym planem walki ze zjawiskiem bezdomności. W Polsce nie ma także żadnego planu ukierunkowanego na rozwiązywania problemu bezdomności. Niestety jesteśmy przykładem kraju, który jest modelowym przykładem zarządzania bezdomnością niż jej rozwiązywania. Jednocześnie w dyskursie politycznym, społecznym i publicznym zjawisko bezdomności pomimo swojej wagi praktycznie nie istnieje. Bezdomność i sposoby jej zwalczania są tematem tabu, wokół niniejszego problemu narosło bardzo dużo stereotypów, które dotyczą nie tylko społeczeństwa ale także decydentów, polityków, mediów a co najsmutniejsze samych organizacji pomagających ludziom bezdomnym. Zadaniem kampanii nie jest promowanie na siłę rozwiązań funkcjonujących w wielu krajach europejskich, ale raczej wzbudzenie debaty nad kierunkiem i strategicznym celem polityki społecznej wobec zjawiska bezdomności. Obecnie w Polsce takiej właśnie debaty nie ma, a jej brak odczuwalny jest zarówno na poziomie krajowym, jak i regionalnym i lokalnym.

Mamy nadzieję, że kampania FEANTSA będzie początkiem takiej właśnie dyskusji.